LA BRIKOFARISTO

kontraŭmilita kaj kontraŭkapitalisma gazeto fine de la Unua Mondmilito

• La unua "briko" el septembro en 1917

• Citaĵoj el la gazeto "Brikofaristo"
• Ret Marut: Estu volo (praversio)
• Ret Marut: Kiel movi la amason?
• Ret Marut: La memulo
• Seiwert-Marut: Sep vizaĝoj de la tempo
  
• F.W.Seiwert: La profitoj kreskas, la homoj falas
  
• Percy Bysshe Shelley: Ozymandias (tradukis Ret Marut)
• Erich Mühsam: Kie estas la brikofaristo?

La unua "briko"

el septembro en 1917

„La brikofaristo“ estis la ununura kontraŭmilita gazeto,  kiu ekzistis en Germanio antaŭ la fino de la Unua Mondmilito, eldonita de Ret Marut, kiu nomiĝis post lia fuĝo kiel serĉata ŝtatkrimulo: B. Traven.

Marut laboris en la komitato  de la konsilia respubliko de Bavario (Baiern) kiel cenzuristo flanke de Gustav Landauer. Post la falo de la "Ruĝa Respubliko" li estis arestita kaj fuĝis laŭdire en la vestoj de ino la unuan de majo en 1919.  Miloj de homoj post la falo de la "ruĝa respuliko" tie estis murditaj. En la biografio de Chris Hirte pri Erich Mühsam, jen aktiva partoprenanto en Munkeno, mi trovis la bildon kun la mitralo el tiu tempo, kiu troviĝis en la postlasaĵo de Mühsam. Mühsam estis unu el la unuaj, kiuj supozis, ke Marut estas Traven.

Maldekstre Oskar Maria Graf, fama bavara verkisto, el kies romano "Bolwieser" reĝisoro Fassbinder faris bonegan filmon, en la fono Irene Mermet, batalkunulino de Marut, kiu ankoraŭ en Meksiko estis lia amikino, antaŭ ŝi staras nekonato, kiu aspektas kiel Fiete Jansen, juna komunisto, kiu partoprenis en komunista ribelo en Hamburgo flanke de Thälmann, (sed mi ne certas, ĉu li vere estas Jansen). La dua dekstre estas Ret Marut, kiu neniam eliris sen bantkravato, eĉ ne en la batalon, kiel oni vidas ĉi tie, dekstre apud li Max Hoelz, Robin Hood el la regiono de Vogtlando, kiu estis forminta  post la hombuĉado en Bavario ruĝan armeon. Supozeble la foto ekestis ankoraŭ en la jaro 1919. Hoelz iris al Sovetunio, tie lia spuro perdiĝis, ĝis oni trovis lin tie pafmortita en rivero. Certe li estas viktimo de la stalinista teroro.

Ret Marut

Citaĵoj el la gazeto

"Brikofaristo"

Miaj legantoj venos!

La legantojn, kiujn mi devas havi kaj havos, ĉar ili estas homoj, venos! Tio estas ne mia espero, sed mia certo!

Die Leser, die ich haben muss und haben werde, weil sie Menschen sind, die kommen! Das ist nicht meine Hoffnung, sondern meine Gewissheit.

Por mi gravis konservi nur du aferojn

... dume por ĉiuj gravas nur tio, ke ili plu restu en favoro, por ricevi la konsenton por la prespapero, por mi gravis konservi  nur du aferojn  kontraŭ la pereo:

1. La ideo, ke la homo pli gravas ol la ŝtato, nepre ne pereu.

2. Kiu ne volas mensogi, tiu ne devas mensogi. Oni povas diri ĉion, eĉ la veron, se oni metas la veron super la personan bonfarton.

Für mich kam es nur darauf an...

...während es allen nur darauf ankam, gut angeschrieben zu bleiben, um das Papier bewilligt zu erhalten, kam es mir nur darauf an, zwei Dinge vor dem Untergang zu bewahren:

1. Die Idee, dass der Mensch mehr wert ist als der Staat, darf nicht verlorengehen.

2. Wer nicht lügen will, braucht nicht zu lügen. Man kann allles sagen, selbst die Wahrheit, wenn man die Wahrheit über das persönliche Wohlbefinden stellt.

Noto de la brikofarista redakcio:

"Pri vizitoj rezignu. Neniam iu renkonteblas. Telefonon ni ne havas."

Ziegelbrennernotiz:

"Besuche sind zu unterlassen. Es ist niemals jemand anzutreffen. Telefon haben wir nicht."

El "Sep vizaĝoj de la tempo"

Ĝi signifas "de" la tempo. Kiu volas, povas legi "nia" tempo. Sed neniukaze ĝi signifas "mia tempo". Ĉar "mia tempo" tio ne estas, kiu ĉi tie brutale rikanas  en terura realeco. Mia tempo staras en sovaĝa kontraŭdiro al la nuna tempo. Kun tiu tempo, kiu ĉi tie aĉas kaj diboĉas mi havas nenion komunan. Mi ne estas tempokunulo.

Aus "Sieben Antlitze der Zeit"

Es heißt "der" Zeit. Wer will, mag lesen, "unserer" Zeit. Keinesfalls aber darf es heißen "meiner" Zeit. Denn meine Zeit ist es nicht, die hier mit brutaler Offenherzigkeit in grausiger Wahrheit grinst. Meine Zeit steht im wilden Gegensatz zu der Zeit. Mit der Zeit, die hier lottert und ludert, habe ich keinerlei Gemeinschaft. Ich bin kein Zeitgenosse.

La plej forta

El la triopo ŝtato, registaro kaj mi, mi estas la plej forta. Tion notu bone! (La eldoninto en la kajero de la tria decembro en 1919 Kajero/18/19)

Der Stärkste

Von den dreien: Staat, Regierung und Ich, bin Ich der Stärkste. Das merkt Euch! (Der Herausgeber im Heft vom 3. Dezember 1919 Heft 18/19)

                                            
Jen foto, kiun faris la polico en Londono, do du aŭ tri jarojn post la okazaĵoj en Munkeno. Bantkravato videblas sur kelkaj fotoj de Marut. Li ĉiam bone vestis  sin, ne nur pro certa vanto, sed ankaŭ por kamuflado.   La vizaĝon surfote li tordas intence, por tiel malhelpi identigon. (cez)

Ret Marut:

Estu volo

(praversio)

Mi ne povas eliri el mia tago. Sed mi staras super ĝi. Mi volas kaj ĝi estas. Ĉu reĝo povas fari pli? Ĉu reĝo povis fari pli? Registaro super mi? Kie? Kaj se mi ne agnoskas la registaron? Mi devas nur voli, kaj ĝi ne plu estas. Registaro sen regatoj. Nu, kie estas la registaro? Mi ne havas iun, ĉar mi ne respektas ĝin, ĉar mi ne agnoskas ĝin. Ĝi povas mortigi min. Ĉu ĝi tial estas registaro? Ŝtono, kiun knabo ĵetas al mi, povas mortigi min; ĉevalo, kiu furioze forkuras, povas mortigi min. Ĉu ŝtono, knabo, ĉevalo tial estas registaro? Sed mi metas miajn manojn sur mian sinon. Registara soldato povas malhelpi utilan laboron de mi, ununura. Sed mil da registaraj soldatoj, kiuj havas kanonojn kaj tankojn, ne povas devigi min fari laboron. Ili povas devigi min stari je la laborloko, sed ili ne povas devigi min, ke la laboro, al kiu ili devigas min, estas uzebla. Ĉu ekzistas registaro, kiu staras super mi? Ĝi povas mortigi min. Mi perdas nenion per tio. Sed la registaro perdas viron, pri kiu ĝi esperis, ke ĝi povas regi lin. Kaj se mia „ne voli esti regata“ por mi estas pli grava ol mia vivo? Ho, kiel mizera vi estas, registaro, kiu Vi supozas, ke vi regas, kaj kiu VI tamen ne estas, se mi neas vin. Ho, kiel mizeraj vi estas, vi en viaj kunsidoj. Vi plenigas vin per malamo kontraŭ sinjoron Noske, kiu jam en sia unua murda ago ordonis la pereon al si mem. Mil da kugloj celataj al li, kaj , kvincent mangrenadoj destinitaj al li, povas preteriri, kaj vi estas murdistoj, se ili trafas lin. Kaj via malamo? Kiu ne havas konsciencon, ne estas trafata de la malamo; kaj kiel malamo povus trafi lin, ĉar li ne konis la amon, ĉar li estis nur gvidanto, kiu uzis la gvidatojn por povi fariĝi reganto. Ĉu eĉ nur ununura el viaj gvidantoj havas alian celon ol regi vin aŭ kun vi regi aliajn? Estu mem ĉiu gvidanto. Estu via propra gvidanto. Mi ne bezonas gvidanton. Mi volas gvidi neniun. Mi volas konvinki neniun. Mi volas eduki neniun. Mi volas konverti neniun. Sed paroli mi volas pri mi. Diri mi volas, kion mi pensas. Malkaŝi mi volas kiel mi sentas kaj perceptas la okazaĵojn ĉirkaŭ mi. Donu al sinjoro Noske du milionojn da registaraj soldatoj. Lasu elekti lin la soldatojn kaj oficirojn el rondoj, kiuj staras morale kaj more sur evoluŝtupo, kiu estas ankoraŭ pli malalta ol tiu de tiuj kun kies besteco li volas regi hodiaŭ. Tute egale. Kiom da eternaj valoroj , kiom da neanstaŭigeblaj fortoj vi disipas, se vi krias: La morton al la sangohundo Noske! Li ridas pri tio. Li ridas pravigite. Hatoplenaj homoj ne damaĝas al la malamatoj. Hatoplenaj homoj plej facile estas kondukataj kaj regataj de lertaj regantoj kaj gvidantoj. Sed mi ne volas esti prudenta, kaj ne volas fari realpolitikon, per kiu la homaro estis pereigita. Sinjoro Noske povas murdi. Tiun kapablon li havas. Sed li ne havas la kapablon devigi min, ke mi laboru por li. Kion faru sinjoro Noske, se la fervojoj ne plu veturas, se neniu karbo estas plu elprenita el la tero, se neniu homo plu faras karbojn por li? Tiam li rifuzas al mi la nutraĵojn de la Entente. Kaj se mi nun ne havas eĉ la plej etan intereson pri tiuj nutraĵoj, kiuj estas senvalidigitaj al mi per tio, ke oni donas ilin nur al la obeema kaj ŝafe pacienca laboristo? Se mi diras: prefere ankoraŭ plian jaron „elteni“, ol doni al sinjoro Noske kiel perforta reganto la eblon, ke li rajtas ekzerci la potencoregadon. Mi, la senarmilulo, estas je tuta mondoforto pli forta ol la tuta armeo de la regno kune. La tuta kompleta registaro kun ĉiuj siaj monstraj potencrimedoj estas nebulspiro, se mi ne respektas, se mi ne agnoskas ĝin kiel registaron, se mi lasas ripozi miajn manojn, se mi tiom malbone sekvas ĝiajn dekretojn, ke ĝi bezonas dek oficistojn por devigi min al io, kion mi ne volas fari.

Kia mizera aĵo estas mangrenado! Potencrimedo de senpensemaj servistoj. Kiu fidas je mangrenadoj kaj mitraloj, estos plej rapide regata, estos plej facile regata, plej rapide bezonos mastrojn super si. Mi fidas je mia volo. Kaj pro mia nevolo mi estas la plej forta el ĉiuj terloĝantoj: Mi ne volas, kaj se mi tuj devus morti; mi ne moviĝas kaj se mi devus malsatmorti; mi ne laboras, kaj se mia korpo elsekiĝus; mi ne respektas la registaron, eĉ se oni turmentas min. Per mia nevolo, per mia pasiveco mi frakasas la mondon. Senpotenca kaj sendefenda estas la tuta militpotenco de la tuta terglobo kontraŭ mi, la individuo, kontraŭ mi, kiu estas memulo.

Spartako iutage estos registaro. Tiu tago baldaŭ estos. Neniu povas malhelpi tiun kuron de la aferoj. Sed tre maldekstre de Spartako nova potenco komencas la venkomarŝon. Spartako estas nenio pli ol la surfaco de la granda giganta movado, kiu alsturmas. Sed, eĉ se vi ne vidas ĝin, ĝi jam sturmas antaŭen sur sia vojo. Kaj kiel vi povus vidi ĝin, blinduloj, kvazaŭblindigitoj! Vi ne povas vidi ĝin, ĉar vi devas havi partiojn, ĉar vi bezonas programojn, ĉar vi bezonas statutojn, ĉar vi elektas estraranojn, ĉar vi enoficigas ministrojn, ĉar vi ne povas vivi sen registaroj, ĉar vi ne povas esti sen gvidantoj.

Pensu, nenion alian vi devas fari. Konsciiĝu pri via trankvila pasiveco, en kiu troviĝas via plej granda forto. Lasu renversiĝi la tutan ekonomian vivon sen hezitemo, ĝi alportis al mi kaj al vi neniun benon, kaj ankaŭ por tiuj, al kiuj ni pretigas la vojon, gi ne alportos benon. Vi ne bezonas pluŝsofon en via loĝejo, estas je via beateco nur tiom longe necesa, kiom vi estas sklavoj kaj volas esti sklavoj.

Pensu! Memoru vin pri vi mem. Ne zorgu vin pri aliaj. La aliaj estas viaj malamikoj, ili retenas vin, ili kondukas vin en la servistecon. Scheidemannn pensis neniam pri si, sed laboris ĉiam nur por la popolo, batalis por la proletaro. Scheidemann, Nokse, kaj ĉiuj aliaj. La sukceson de ilia agado por aliaj vi vidas nun. Se ili estus pensintaj nur pri si mem, se ili estus konsciiĝintaj nur pri si mem, tiukaze ili nun estus homoj. Sed ili fariĝis partiopapoj, pereige por la popolo.

Pensu! Venu al vi mem! Sed ne venu al mi, mi ne bezonas vin. Mi ne volas esti gvidanto. Homo mi volas esti. Vivi laŭ miaj propraj leĝoj, nur laŭ miaj. Mi propra reĝo, kies sola civitano mi samtempe estas. Neniu registaro super mi, kaj neniu regato apud mi. Se mi volas konstrui domon, kiun mi ne povus finkonstrui, ĉar estus tro da laboro por miaj ambaŭ manoj, jen mi volas peti vin: Helpu al mi. Jen vi venu kaj mi volas fari la saman, se al vi kaj al viaj malgrandaj fortoj fariĝas io tro da laboro. Sed krome mi ne volas havi ion komunan kun vi.

Se vi pensas kiel mi, mi akceptas tion. Mi ne laŭdas vin pro tio. Se vi ne volas esti memuloj mi ne riproĉas vin, ĉar vi tiel pravas kiel mi. Sed pensu, damne! Pensu, por ke mi vidu homojn ĉirkaŭ mi. Tio estas la sola rajto, kiun mi havas kontraŭ vi, ke mi rajtas postuli vivi inter homoj kaj ne inter regatoj, inter kunkurantoj, inter gvidatoj, inter balotiltransdonantoj.

Mi ne bezonas murdarmilon: Mia vivo estas sekura, tiom longe, kiom mi sankte atentas la vivon de miaj kunhomoj. Mi ne bezonas protektogardaron antaŭ mia domo, ĉar oni ne povas ŝteli ion al mi. Rabistoj estas nur tie, kie parto de la homoj posedas pli ol ĝi bezonas kaj la plej granda parto ne fariĝas sata. Mi ne malamas la murdistojn de revoluciaj homoj. Per mia malamo mi honorus ilin. Per lia unua murdo la murdisto ĉesas esti homo: Kial mi malamu tion, kio estas nek besto nek homo?

Aŭskultu, se vi havas orelojn por aŭskulti! Pensu, se vi havas cerbojn! Sed ne kredu kaj ne fidu! Fidu nur pri vi mem! Fidu nur pri via propra forto: Mi estas nevenkebla! Estu tio kiel mi, se vi volas! Kaj vi estos tiaj, se la individuo fariĝas pli granda kaj pli forta ol la plej potenca regento. Reĝo mi estas; sed mi volas esti reĝo inter reĝoj, ne inter sklavoj, kiuj volas obei kaj servi.

trad. Cezar

Rimarko: Manskribe korektita tajpita skribaĵo, kolekto Heidemann, ĝi estas la prateksto por pli ampleksa, kiu troviĝas en la Brikofaristo, ĉe "Vizaĝoj de la tempo", enkondukata de sep desegnaĵoj de Seiwert.

Ret Marut

Kiel movi la amason?

Pensu! Rememoru pri vi mem, ne pri via programo! Fariĝu ĉiu memulo!

Vi diras: Mi volonte volus, sed mia amiko Maks devas kunlabori. Amiko Maks diras: Mi kunlaboras, sed mia amiko Frederiko devas kunlabori. Kaj via amiko Frederiko diras: Ni povas fari tion ne solaj, la amaso devas fari tion, unue ni devas havi la amason.

Vi neniam havos la amason. La amaso ne pensas, ĉar ĝi ne povas pensi, tial ĝi havas partiojn, programojn kaj gvidantojn.

Sed vi, la unika individuo, vi pensas, vi povas pensi.

La amaso necesigas unuecon. Sed neniam homoj estis unuecaj, neniam homoj unuecos.

Kun via tuta saĝo, kun ĉiuj viaj teknikaj artifikaĵoj vi kapablas  samtempigi eĉ ne du horloĝojn. La homoj ne estas horloĝoj. Sed vi volas egalpaŝigi ilin.

Ho, blindigitoj! Ĉu vi povas produkti cerbojn en maŝino kaj enplantigi ilin en homojn?

Sed vi volas havi la amason, vi volas la unuecon de la amaso. Kiun plian pruvon vi bezonas, ke vi estas gvidatoj, miskondukitoj?

Mi mem devas fari ion. Tiam ankaŭ amiko Maks faros ion kaj ankaŭ amiko Frederiko.

Mi estas polveto en la amaso. Sed kiel la amaso ekmoviĝu, se mi, la eta polveto ne unue moviĝas? La polveto devas moviĝi, tiukaze ankaŭ la amaso moviĝos. Kaj se la polveto ĉe tio fariĝos kadavro, tiukaze ĝi stinkos. Kaj ankaŭ la fiodoro de kadavro movigas la amason.

Viaj gvidantoj neniam pensis pri si, ili pensis ĉiam nur pri la popolo kaj pri la proletaro. La sukceson vi vidas nun. Se ili estus nur pensintaj pri si mem, se ili estus memorintaj pri si mem, jen ili estus nun homoj. Sed tiel ili fariĝis partipapoj kaj helotoj.

Laŭ miaj leĝoj mi volas vivi. Mia propra reĝo, kies ununura civitano mi samtempe estas, mi volas esti. Neniun registaron super mi kaj neniun regaton apud mi.

PS:

La titolo estas de mi mem (cez), jen eltiraĵo el la artikolo „Kontraŭdiro“ el la ununura kontraŭmilita gazeto „Brikofaristo“, en Germanio en Unua Mondmilito. La stinkanta kadavro estas aludo je la murdigo de Rosa Luxemburg kaj Karl Liebknecht, kiuj en la germana parlamento tute sole levis sian voĉon kontraŭ la milito. Ili estis honestaj komunistoj kaj ne socialdemokrataj mensogantoj. La artikolo de Marut finiĝas tiel:

Sciado liberigas? Ne!

Agado estas potenco!

Sciado liberigas! Ne!

Agado liberigas!

Seiwert-Marut

Sep vizaĝoj de la tempo 

Pentristo F.W. Seiwert- batalamiko de Marut

F.W.S: La homoj falas, sed profitoj kreskas! (ĉu el 1925?)

Ret Marut:

La memulo

Eldonita de la brikofaristo por la komunumo de la memuloj
Folio 1                                                             Bataltempo I.

Unua de majo 1919

Malproksime de la laŭta hela tago
Tamen al ĝi proksime neŝanĝeble
Dum mi spiras
Dum la suno brilas al mi
Kaj ĉar hom' mi estas
Polvo estis, polvo estas kaj polvo fariĝos
Sed SPITE al Vi, Dio, kaj SPITON al vi
Sinjoro inter sinjoroj
Kaj reĝo inter reĝoj
Amaso estas morto
Nur mi, Ununura kun la universo, estas vivanta.
Nur mi, Ununura kun la universo, estas vivoplena.
Mia volo, mia pensado
Mi, la UNUNURA kun la universo.
Mi, kiu apartenas al si mem,
Mi, kiu estu al si mem.
Netuŝebla, netrovebla
La proprulo, la unikulo
la ununurulo kun la universo,
La Ununurulo, kiu estas por si mem.
Mi, la memulo.

trad. Cez

Rimarko:

Ret Marut estas la pseŭdonimo, kiun Traven uzis, antaŭ ol li fariĝis B.Traven. La teksto ekestis, kiam li eldonis kiel ununura homo en Germanio ekde septembro 1917 kontraŭmilitan gazeton: Der Ziegelbrenner (La brikofaristo). Kiel tiu gazeto ankoraŭ antaŭ la fino de la Unua Mondmilito povis trapasi la cenzuron, estas ankoraŭ nun enigmo.Tute klare ekkonebla estas la influo de la fama Stirner-libro: „La unikulo kaj ties propraĵo“. En tiu tempo la pli malfrua Traven ankoraŭ estis tre forte influata de la filozofio de Stirner. Tio neniam perdiĝos en lia vivo, kvankam aliaj filozofoj kaj pensuloj kaj batalantoj  kiel Malatesta, Marx kaj Engels aldoniĝos. La tradukado de la teksto estas iom komplika, ĉar „allein“ en la germana lingvo signifas kaj „sola“ kaj „ ununura kun la universo“, en la ĉiutaga uzo oni pensas nur pri „sola“, tre verŝajne estas vorto de la germanlingvaj mistikuloj, eble de majstro Eckhart http://www.op.org/eckhart/meister.htm.  La mistikuloj enkondukis tiajn vortojn en la germanan lingvon, alia fama vorto de ili estas: Weltanschauung, mondorigardado, por „mondkoncepto“. (Cez)

desegnita de Seiwert

Der Selbe

Herausgegeben vom Ziegelbrenner für die Gemeinschaft der Selben
Blatt 1                                                                        Kampfzeit 1

1. Mai 1919

Fern dem lauten hellen Tage
Dennoch ihm nah unabänderlich
Dieweil ich atme
Dieweil mir scheinet die Sonne
Und weil ich bin Mensch
Staub war, Staub bin und Staub werde sein
Aber Trotz dir, Gott, und Trotz dir
Ein Herr unter Herren
Und König unter Königen
Masse ist Tod
Ich Allein der Lebende
Ich Allein der Lebendige
Mein Wille, mein Denken
Ich der ALLEINIGE
Ich, der Mir Selbst gehört
Ich, der Mir Selbst sei
Unberührbar, unauffindbar
Der Eigene, der Einzige
Der Alleinige, der Sich-selbst-seiende
Ich, der Selbe.

Ozymandias

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Ozymandias (auch: Osymandias) ist sowohl die gräzisierte Version des Thronnamens User-maat-Re des ägyptischen Pharaos Ramses II. als auch der Titel eines berühmten Gedichts von Percy Bysshe Shelley aus dem Jahr 1817.

In dem Sonett geht es um die Erzählung eines Wanderers, der in einer Wüste auf ein zerfallenes Monument des Königs Ozymandias stößt. Thema ist die Vergänglichkeit irdischer Werke. Das Gedicht wurde Dezember 1817 im Rahmen eines Schreibwettbewerbes verfasst und Januar 1818 zuerst publiziert. Trotz seiner andauernden Popularität wird es nicht als eines der bedeutendsten Werke Shelleys angesehen.

Englischer Originaltext

I met a traveller from an antique land
Who said: "Two vast and trunkless legs of stone
Stand in the desert... Near them, on the sand,
Half sunk, a shattered visage lies, whose frown,
And wrinkled lip, and sneer of cold command,
Tell that its sculptor well those passions read
Which yet survive, stamped on these lifeless things,
The hand that mocked them, and the heart that fed:
And on the pedestal these words appear:
'My name is Ozymandias, king of kings:
Look on my works, ye Mighty, and despair!'
Nothing beside remains. Round the decay
Of that colossal wreck, boundless and bare
The lone and level sands stretch far away."

Übersetzung

Eine Übersetzung wird aufgrund der gebundenen Sprache und der ungewöhnlichen Verwendung des Verbes "to mock" in der Bedeutung "nachbilden" und nicht "nachäffen" oder "verspotten" immer nur eine Näherung sein können. Eingedenk dieser Tatsache könnte eine nicht exakt wortgetreue Übersetzung unter Vernachlässigung des originalen Reimschemas ABABACDCEDEFEF aber wie folgt lauten:

Ich traf einen Wanderer aus einem alten Land,
der sprach: "Zwei mächt'ge Beine aus Stein,
ohne Rumpf, stehn in der Wüste.
Nahebei, halb verweht, zerschlagen, ruht das Gesicht im Sand,
Gestreng gekräuselt die Lippen, verachtungsvoll und kalt befehlend,
Kündend, wie wohl der Künstler die Leidenschaften las,
die, eingeprägt in leblosen Stein, noch überdauern -
die Hände, die sie nachbildeten und das Herz, das sie nährte.
Und auf dem Sockel zeigen sich diese Worte:
"Mein Name ist Ozymandias, König der Könige!
Erblickt meine Werke, Ihr Mächtigen, und verzweifelt!"
Nichts daneben ist geblieben. Rund um die Trümmer
der kolossalen Ruine, endlos und öd,
einsam und eben, erstrecken sich nur Sande weithin.

Literatur [Bearbeiten]

• Reiman, Donald H. and Sharon B. Powers. Shelley's Poetry and Prose. Norton, 1977. ISBN 0-393-09164-3.
• Shelley, Percy Bysshe and Theo Gayer-Anderson (illust.) Ozymandias. Hoopoe Books, 1999. ISBN 977-5325-82-X
• Rodenbeck, John. “Travelers from an Antique Land: Shelley's Inspiration for ‘Ozymandias,’” Alif: Journal of Comparative Poetics, no. 24 (“Archeology of Literature: Tracing the Old in the New”), 2004, pp. 121-148.

Representative Poetry Online: Percy Bysshe Shelley (1792-1822), "Ozymandias" (Text mit Anmerkungen)

• World Treasures (National Library of Australia) (Autograph des Textes aus einem von Shelleys Notizbüchern mit kleinen Abweichungen gegenüber modernen Versionen)
• Horace Smiths gleichnamiges Poem
• Ozymandias" and Stanley Marsh 3

Diese frühe, wenn nicht erste deutsche Übertragung ist von Ret Marut, später berühmt geworden als B.Traven.

Ozymandias

Von Percy Bysshe Shelley

Ich begegnete einem Wanderer, der, kommend aus altem Lande
Mir sagte: "Zwei ungeheure und rumpflose Beine aus Stein
Stehen in der Wüste. Nahe bei ihnen auf dem Sande
Halb versunken, liegt ein zerbrochnes Gesicht, dessen gerunzelte Stirn
Und gerümpfte Lippen und ein Grinsen kalten Befehls
Erzählen, daß sein Bildner sehr wohl jene Leidenschaften las
Die, aufgedrückt diesen leblosen Trümmern, noch übrig blieben
Und von seiner Hand, die jene verhöhnte und das Herz sich daran weidete.
Und auf dem mächtigen Sockelsteine erscheinen diese Worte
,,,, Mein Name ist Ozymandias, König der Könige:
Betrachte meine Werke, Allmächtiger, und verzweifle! ''''
Nichts anderes sonst, als diese Reste. Rund umher der Verfall
Jenes übergewaltigen Wracks, grenzenlos und dürftig
Dehnt sich einsamer und ebener Sand weit hinaus in die Fernen."

aus Ret Marut, Der Ziegelbrenner; 1 Jahr 1.September 1917 Heft 1, Verlag Klaus Guhl, Dezember 1976

Erich Mühsam

Kie estas la brikofaristo?

Erich Mühsam, konata anarkiisto,  en la jaro 1926 estis verkinta la alvokon en sia gazeto "Fanal":

Ĉu neniu el la legantoj de la 'Fanal' scias, kie troviĝas la brikofaristo? Ret Marut, kamarado, amiko, batalkunulo, homo, informu nin, moviĝu, donu signon, ke vi vivas, ke vi restis la brikofaristo, ke via koro ne bonziĝis, ke via cerbo ne skleroziĝis, ke viaj brakoj ne lamiĝis, ke viaj fingroj ne rigidiĝis. La bavaroj en 1919 ne kaptis vin; ili jam havis vin ĉe la kolumo, kaj sur la strato vi ankoraŭ fuĝis. Alikaze vi verŝajne tie kuŝus, kie Landauer kuŝas kaj ĉiuj aliaj, kiuj havis vivantan spiriton, kie ankaŭ mi kuŝus, se ili ne estus kaptintaj kaj fortrenintaj min el la murdocentro jam dekkvar tagojn antaŭe. Nun ili ne plu povas molesti vin. La amnestio de la antaŭa jaro devas validi ankaŭ por vi. Estas tempo, priskribi antaŭ la historio la ekeston kaj la iron de la bavara komunumo. Tio, kio okazis ĝis nun en tiu rilato... estas stulta kaj malica, maljusta aŭ aplomba. Vi estis la sola, kiu aktive staris en la aferoj kaj tamen povis vidi el certa distanco kaj alto, kiuj malbonoj okazis, kio estis bonintenca, kio estis ĝuste entreprenita, kio prefere estu entreprenita. La postlasaĵo de Gustav Landauer, liaj leteroj, liaj paroladoj, liaj efikoj en la lasta tempo tre baldaŭ estos aperigitaj por la publika kritiko. Vi staris flanke de li helpante kaj instigante, kiam li estis la popola komisaro por instruo kaj propagando. Ni bezonas vin. - Kiu konas la brikofariston? Kiu el la legantoj de 'Fanal' scias, kie Ret Marut troveblas, atingeblas? Kiu povas eltrovi lian restadejon, sendu tiun ĉi kajeron al li. Multaj demandas pro li, multaj atendas lin. Li estas vokata."